همه
۱۴۰۰/۱۰/۲۷

ترجمه‌های عبری قرآن به مثابه تفاسیر یهودی ناشناخته: بررسی نسخۀ بازنویسی اوری روبین

ترجمه‌های عبری قرآن به مثابه تفاسیر یهودی ناشناخته: بررسی نسخۀ بازنویسی اوری روبین * این مقاله به روح بلند استاد فقید، دردانۀ دهر، مرحوم آذرتاش آذرنوش […]
۱۳۹۹/۰۵/۲۵

پسا دکترا (Postdoc) چیست و چگونه می‌توان به آن دست یافت؟

پسا دکترا (Postdoc) چیست و چگونه می‌توان به آن دست یافت؟ پیمان اسحاقی   ? پسا دکترا (Postdoc) دوره‌ای معمولاً یک تا پنج ساله (در بیشتر […]
۱۳۹۹/۰۳/۰۲

آهوی کوهی در سرزمینِ خورشید: زبان و ادبیات فارسی در کشور ژاپن

روابط و تعامل میان ایران و ژاپن از پیشینه تاریخی مُعتنابهی برخوردار است که بخشی از آن جدا از مُراوده¬های تعیین¬کننده¬ سیاسی ـ اقتصادی که خود پایه روابط میان ملت¬ها در دوران جدید می¬باشد، مرهون روابط فرهنگی است که به نوعی تضمین¬کننده بقا و پایایی ارتباط میان دو کشور و از نقاط قُوت ارتباطی آنان به¬شُمار می¬رود. ادبیات فارسی به ویژه شعر ـ از متون منظوم حماسی گرفته تا آثار عرفانی و شعر غنایی ـ با قدرتِ قاهر و نفوذ قالبِ خود بخش عظیمی از روابط فرهنگی میان ایران و سرزمین آفتابِ تابان را رقم زده است. درحقیقت بررسی درازنای تاریخِ روابطِ فرهنگی میان ژاپن و ایران، بر عاملیت هنر و ادبیات به عنوان ابزارهای مانای فرهنگ¬ساز صحه می¬نهد و از توانایی بی¬بدیل آن در بسط ارزش¬های والای انسانی که از هر زمان و مکانی فراترند و در طولِ تاریخِ زندگیِ بشر در هر جغرافیایی جایگاه و ارزش خود را حفظ کرده¬اند، پرده برمی¬دارد.
۱۳۹۹/۰۲/۲۵

به بهانۀ دویستمین سال انتشار واژه‌نامۀ تاریخی عهد عتیق: اثر ویلهم گزنیوس (۱۷۸۶ـ ۱۸۴۲م)

 به بهانۀ دویستمین سال انتشار واژه‌نامۀ تاریخی عهد عتیق اثر ویلهم گزنیوس (۱۷۸۶ـ ۱۸۴۲م) حیدر عیوضی (عضو پژوهشکده تفسیر، پژوهشگاه دارالحدیث قم. [email protected])   دانشکده الهیات […]
۱۳۹۸/۱۲/۲۶

رویکردها در پرداختن به زبان قرآن؛ رویکرد فلسفی در مقابل رویکردِ متنی

بدون احاطه و توجه دقیق به ویژگیهای زبانی علوم مختلف نمیتوان انتظار داشت ارتباط درستی میان آنها برقرار گردد. به زعم نگارنده، غالب آسیبهایی که قرآن […]
۱۳۹۸/۰۱/۱۵

کوته‌نوشتی درباره‌ی واژه‌ی تمدن در جهان اسلام!

آن‌چه پیش روست، کوته‌نوشتی درباره‌ی تاریخ واژه‌ی «تمدن» در جهان اسلام است که در آن، برخی نمونه‌های کاربرد کلیدواژه‌ی تمدن در متن‌های حکمی- کلامی کسانی چون شهرزوری، ابن کمونه و جرجانی از سده‌ی 7ام بدین‌سو و هم‌چنین در مقدمه‌ی ابن خلدون ذکر شده! آشکارست که نمی‌توان تمدن را واژه‌ای نوساخته‌شده در سده‌ی نوزدم بدست مترجمان عثمانی بعنوان برابرنهاد civilisation فرانسوی که پیش‌تر در جهان اسلام و زبان تازی بکار نمی‌رفته، دانست!
۱۳۹۷/۱۱/۰۱

باختین و فرمالیسم؛ تعیّن اجتماعی صورت و معنی

در ابتدا باختین با جنبش فرمالیست­های روس نزدیکی و همفکری یافت. او همواره اهمیّت آثار فرمالیست­ها را یادآوری کرد وحتی آنان را تاثیر‌گذارترین دانشمندان شوروی نامید. وی هرگز قبول نکرد که او را در حلقه فرمالیست­ها جای دهند. باختین هرگز نپذیرفت که بتوان متن را در گسست از تعیّین­های اجتماعی شناخت. باور او به چندصدایی[1] در هنر، مانع از آن می­شد که متن را در جدایی و گسست از تکامل تاریخی و اجتماعی بررسی کند.
۱۳۹۷/۱۰/۲۳

باختین و هستی شناسی فضا و زمان در بافت منطق گفت و گویی

تزوتان تودورف[۱]، در کتاب «منطق گفت و گویی»، باختین را این­گونه معرفی می­کند: میخاییل باختین منتقد ادبی و زبان‌شناس روس، زبان را کاملاً، مفهومی اجتماعی می‌انگارد. […]
۱۳۹۷/۰۵/۰۲

دستور تطبیقی زبان های سامی

دستور تطبيقی زبان‌های سامی حوزه‌ای از دانش زبان‌شناسی تاريخی- تطبيقی است که بيش از دو قرن سابقه دارد و افزون بر مقالات فراوان، ده‌ها کتاب شاخص در اين باره نوشته شده است. مقصود از زبان‌های سامی، خانواده‌ای از زبان‌های امروزی و تاريخی در منطقه ی آسيای مقدم و شاخ آفريقاست که از آن ميان عربی برای ما آشناترين است و پس از هندواروپايی يکی از خانواده‌هايی است که در مرکز توجه زبان‌شناسان بوده است.
۱۳۹۷/۰۵/۰۱

ارزیابیِ نقدها به کاربستِ زبان شناسی شناختی در مطالعات قرآنی

رویکردِ میان رشته ای در ایران مقولۀ عجیبی است: دائماً در فرود و فراز و افراط و تفریط است. گاهی رویکرد به یک حوزه دانشی مثل […]
۱۳۹۷/۰۴/۱۳

درنگی بر مفهوم ” تمنّای فرار” در تقابل با فضای روزمرّگی: ریشه پیدایش انگاره “اتوپیا”

  فضای زندگی روزمّره یکی از مفاهیم بنیادین در مطالعات علوم اجتماعی مارکسیستی و پسامارکسیستی است. یکی از متفکران صاحب سبک در این حوزه هنری لفبوره […]
۱۳۹۶/۰۱/۲۲

تأملی زبان­شناختی در مسأله زبان قرآن

مطالعه کتابی در باب تاریخ زبانشناسی اوراقی انباشته از اعلام، اقسام و ارقام را پیش روی می­نهد که چه بسا خواننده­ی کم حوصله را بی تاب کند

۱۳۹۶/۰۱/۰۵

لایه های معناشناختی متن(۲): کارکردِ الگوی چامسکی در مطالعات قرآنی

در بخش اول این یادداشت به دو نگرش متفاوت به متن پرداختیم: نگاه تک ­لایه ­ای و نگاه چندلایه ­ای. همچنین بیان کردیم که نگاه تک لایه­ ای با انقلاب معناشناختیِ چامسکی به شکل ویژه ای مطرح گردد

۱۳۹۵/۱۰/۱۹

لایه های معناشناختیِ متن – بخش اول: کارکردِ روی آوردهای اساسیِ معناشناسی در فهم متن

نگاه منظومه ای و کل نگر  به روی آوردهای متفاوت در معناشناسی و آگاهی بر کارکردهای اساسیِ هر یک از این روی آوردها، ابزاری تلفیقی و بسیار تاثیرگذار را برای فهم متون در اختیار پژوهشگران قرار خواهد داد.

۱۳۹۵/۰۶/۲۷

جستارهایی درباره نقد متن (۳): رابطه نقد درونی و بیرونی با روش شناسی تاریخ

به اهتمام مرتضی سلمان نژاد

دوم؛ نقد درونی و نقد بیرونی

بر اساس پاسخ به این دو سوال، نقد متن به دو حوزه تقسیم می‌شود. نقد متنی که به سوال اول پاسخ می‌دهد و در مورد هویت آن بحث می‌کند نقد بیرونی می‌نامند و نقد متنی که به سوال دوم پاسخ می‌دهد نقد درونی.